سیستم اطلاعات مدیریت

 

فصل دوم

سلول گرایی :

بر گرفته از اطلاعات است و زیر بنای تغییر و تحولات در صنعت رایانه می باشد .

راهبردهای سول گرایی :

در قرن 19 راه آن به عنوان عامل رفابتی کسب و کار با دیگر سازمان هایی که در این زمینه رقابت داشتند معرفی شد که در آن زمان حمل و نقل سریع و ارزان انجام می شد . امروزه صنعت رایانه در موقعیت مشابه راه آهن قرار گرفت ، شرکت های رایانه ای عمیقا دگرگون شد و ساختار صنعتی جدیدی به وجود آمده است .

سلول گرایی بیش از پردازش سریع اطلاعات و ارتباطات باعث شتاب تغییراتی می شود که مدیر دائما با آن مواجه است .

راه حل برای پیچیدگی بیش از حد به وجود آمده :

ظرفیت ذخیره سازی و سرعت پردازش افزایش یافته ، در حالی که هزینه ها ثابت مانده یا کاهش یافته است که در این بهبودها با رشد بسیار زیاد رایانه وابسته است .

تعریف سیستم سلولی : مهم

از واحدها و سلول هایی تشکیل شده که به طور مستقل طراحی شده ، اما با عنوان یک کل منسجم عمل می کند .

دسته بندی اطلاعات به دو صورت است :

1) اطلاعات آشکار طراحی ( قواعد آشکار طراحی ) : تصمیماتی که بر تصمیمات بعدی طراحی اثر می گذارند .

2) اطلاعات پنهان ( عوامل پنهان پردازش ) :

اطلاعات آشکار به سه دسته تقسیم می شود :مهم

آرایش دورنی : مشخص کردن سلول ها جزء سیستم و چگونگی کارکرد آنها

تعامل ها : چگونه سیستم ها با هم ارتباط برقرار می کند .

شاخص ها : یک معیار سنجش عملکرد می باشد .

سنجش عملکرد در یک سلول ( اطلاعات ) در مقابل کل سلول ها ( بانک اطلاعاتی )

عوامل پنهان طراحی ( اطلاعات پنهان ) :

تصمیماتی هستند که به طراحی بعدی اثر ندارد ، عوامل پنهان را می توان مرتب تغییر داد و اطلاعات آن را فقط طراحان سلول می دانند . سلول گرایی زمانی سودمند است که دسته بندی به صورت دقیق کامل و بدون ابهام صورت پذیرد .

طراحی سیستم سلولی :

طراحی سیستم سلولی ، دشوارتر از یک یک سیستم یک پارچه است .مثال : طراحی خودرو به صورت بخش بخش صورت می گیرد .

تداوم حیاط در محیط پویا : باعث می شود که روابط بین سازمان ها متحول شود و به طور کلی در صنعت پویا یا کامل ، عوامل بی شماری در موفقیت یک تصمیم نقش دارند .

فراگرد سنتی و فراگرد منعطف : مهم

در فراگرد سنتی : اول محصول به طور کامل می شود بعد وارد خط تولید می شود .

سنتی - اول طراحی - تولید

منعطف : تا آخرین مرحله ارائه محصول می توان تغییرات را اعمال کرد .

رهبری در عصر معرفت : مدیر برای تداوم حیات در سازمان باید به طراحی مجدد در سازمانش بپردازد . یعنی اطلاعات بیشتر و برتر اطلاعات و فناوری ها نیاز دارد .

اطلاعات طراحی شده باید با آرایش درونی سازمان مطابقت داشته باشد که اگر این انطباق وجود داشته باشد ، سیستم با سیستم اثر بخش می باشد . اما اگر بین محصولی که تولید باشد با اطلاعات دریافتی تعامل خوبی برقرار نباشد ، اطلاعات ، ناقص ، نا متمرکز و به طور کلی سیستم اثر بخش نخواهد بود .

سازمان ها برای استفاده کامل و بهینه از اطلاعات نیازمند کارکنانی است که ماهر و مشتاق نوع آوری و از حیث نظری و فکری عمل کنند ، نمی باشد که بسیار از مدیران این شکل سنتی را قبول ندارند و به فکر استخدام در سازمان های دیر می افتند .

در دنیاری امروز که سلیقه افراد به رایانه نزدیکتر شده است ، مدیران کارکنان را کمتر کنترل می کنند و به بیشتر به دنبال دانستن و شناخت بیشتر علم رایانه هستند .

تعریف سیستم اطلاعاتی :

مواردی که در سیستم اطلاعات برری می شود شامل : پردازش اطلاعات ، تحلیل اطلاعات و طبقه بندی – جمع آوری اطلاعات – ذخیره اطلاعات – انتشار اطلاعات می باشد که هر سازمان به دو صورت از این اطلاعات استفاده می کند .

1) نرمال یا استاندارد = رسمی نیز می گویند .

2) غیر نرمال = غیر رسمی نیز می گویند . اطلاعاتی که به صورت ارتباطات صورت می گیرد .

سیستم اطلاعات معمولا شامل : شبکه ، سخت افزار – نرم افزار – پایگاه داده ها – رویه ها ( دستروالعمل ها ) – افراد یا کابران .

اقتصاد دیجیتالی (IT ) :

گاهی به جاری is از it  استفاده می شود . سازمان هایی که از it استفاده می کنند ، تولیداتشان بالاتر از هزینه آنها کمتر است . در نتیجه انگیزش کارکنان بیشتر و در نهایت ، بهره وری و سود آوری نیز بالاتر می رود .

یکی از معایب تکنولوژی اطلاعات ، نداشتن امنیت بالای اطلاعات می باشد . مانند فروشگاه های زنجیره ای که با سیستم الکترونیکی کنترل می شود .

نقش هوش مصنوعی در سیستم اطلاعات :

1) سیستم اطلاعاتی را گسترش می دهد .

2) به شدت در اینترنت مورد استفاده قرار می گیرد .

 

فصل سوم :

 عناصر سیستم اطلاعات :

افراد – رویه ها ( نوشته ها ) سخت افزار – نرم افزار – داده ها

 به خاطر یکسان بودن اهمیت آنها در فراگرد سیستم ، اطلاعات است . دو بخش سمت راست شامل رویه ها ( اندیشه ها ) و افراد می باشد و در بخش سمت چپ نمودار شامل ابزارهای مورد استفاده در رایانه ( نرم افزار ) می باشد .

افراد و سخت افزار منشاء فعالیت ها هستند و رویه ها و نرم افزارها مجموعه دستورالعمل ها می باشند .

در طول این چرخه به هر 5 عنصر توجه یکسان می شود

1) افراد : اولین عنصر در سلول سیستم اطلاعاتی است که شامل : طراحی – راهبران – کاربران

طراحان : تحلیل گران و برنامه نویسان می باشند .

راهبران : کسانی که تجهیزات را کنترل می کنند .

کاربران : کسانی که از سیستم ها استفاده می کنند .

2) رویه ها : دستورالعمل هایی که از قبل مشخص شده اند و افراد به طور منظم آنها را دنبال می کنند .

3) داده ها : عنصر مرکزی سیستم اطلاعات هستند که شامل اطلاعات پردازش نشده هستند

مثال : به طور عددی وارد سیستم می شوند و در مرحله بعد پردازش می شود .

4) نرم افزار : دستورالعلم هایی است برای سخت افزار که شامل : نرم افزار سیستمی – نرم افزار کاربری – نرم افزار بهره وری

نرم افزار سیستمی : وظایف اساسی سخت افزار را کنترل می کند .

نرم افزار کاربردی : در کارهای ویژه حسابداری کاربرد داد .

نرم افزار بهره وری : قدرت پردازش را زیاد می کند .

5) سخت افزار : طراحات سیستم به ندرت سازنده رایانه های متوسط ، مودم ، چاپگر – ریز پردازنده ، دیسک و غیره می باشند .

هر تحلیل گر سیستم پنج عامل را باید در مورد سخت افزار مورد توجه قرار دهد . مهم

1) تسهیلات : محل سخت افزار باید طوری باشد که استفاده از رایانه سخت تر نشود .

2) رایانه : یک نوع وسیله شخصی سات که انواع مختلف داد .

3) انباره خارجی : محلی است که برای نگهداری ابزارهای مورد استفاه مورد بهره برداری قرار می گیرد .

4) ابزار ورود اطلاعات : شامل ابزاری است که برای وارد کردن اطلاعات استفاده می شود .

5) ابزارهای خروجی : شامل ابزاری است که برای نتیجه نهایی ( خروجی اطلاعات ) مورد استفاده قرار می گیرد .

چرخه حیات داده ها :

داده ها در یک سیستم اطلاعاتی مدیریت ، چرخه حیات خاص خود را دارد . سه مرحله با اهمیت این چرخه عبارتنداز

( - ایجاد  - طراحی - عملیات ) .

1) اولین نکته ای که باید طراح بداند این است که داده چگونه تولید می شود .

2) باید بداند چه نوع پردازشی روی داده انجام شده است .

3) ذخیره و بازیابی داده انجام می گیرد .

طبقه بندی اطلاعات :

کوچکترین ذره اطلاعات ( بیت ) که هر 8 بیت یک بایت تشکیل می شود .

پردازش شامل موارد زیر است .

( - انتقال – بازیابی – ترکیب – ارزیابی – تحلیل - طبقه بندی و غیره می باشد )

مقایسه داده با اطلاعات : مهم

داده : واقعیت های شکل نیافته و بدون ساختار که براساس داد و ستدها به وجود می آیند . داده ها را می توان به طور نا محدود تولید کرد . همچنین ذخیره و بازیابی می گردد .

انواع داده ها :

داده های ورودی : داده های خروجی و داده های ذخیره شده .

اطلاعات : به داده های پردازش شده اطلاعات می گوئیم ( نتیجه یا خروجی )

مدل چهار مرحله ای ایجاد سیستم :

برای طراحی سیستم اطلاعات یک مدل چهار مرحله ای ، مدل چرخه حیات مدت زمان ایجاد سیستم را به دو مرحله ای ایجاد و تولید تقسیم می کنیم .

ایجاد : سیستم اطلاعات در این مرحله ایجاد یا تجدید نظر می شود .

تولید : در این مرحله به صورت بخشی برای کسب و کار در می آید .

مرحله تعیین خواسته ها : برای تعیین خواسته ها اول باید بر سیستم یا قلمرو را مشخص کنیم و در مرحله آخر خواسته ها شناسایی و تدوین می گردد .

مرحله ارزیابی شامل شناسایی گزینه ها و ارزیابی گزینه ها است .

شناسایی گزینه ها : در این مرحله به جای بکارگیری اولین گزینه ای که به ذهن می رسد باید طیفی از گزینه ها را که خواسته ها را برآورد می کند ، ایجاد شود .

ارزیابی گزینه ها : بعد از شناسایی گزینه ها مرحله ارزیابی و مقایسه انجام می شود .

 

فصل 4

 طراحی ساختار مفهومی اطلاعات :

یکی از مراحل ضروری برای تجزیه و تحلیل و تشریح اطلاعات که کاربران از آن استفاه می کنند ، طراحی ساختار می باشد . در زمان تجزیه و تحلیل اطلاعات ذهن بر شناخت مفهومی اطلاعات متمرکز می باشد . تشریح اطلاعات برای سیستم کار دشواری است زیرا هر سیستم کاربران متعددی دارد و ضمنا خود تحلیل گر نیز با سیستم آشنایی ندارد و در طول دوره به آشنایی کامل می رسد .

تشریح اطلاعات با استفاده از مدل مفهومی مستلزم به مورد است .

1) مجموعه ای از ساختارها

2) قواعد برای هماهنگ کردن نحوه ترسییم ساختارها

3) روشی برای ساختن مدل مفهومی اطلاعات

مدل مفهومی اطلاعات تجلیل گر را به تحلیل اطلاعات بر مبنای نیازمندی های سازمان از دید کاربران تشویق می کند

انواع ساخته های طراحی ساختار اطلاعات :

( - موجودیت – ویژگی -  رابطه – نشانگر -  وابستگی – نقش )

موجودیت : هر نوع چیزی که اطلاعات در مورد آن گردآوری می شود ، در طراحی ساختار اطلاعات مستطیل نشانه یک موجودیت است . مثال : در مورد پیگیری یک سفارش ، مشتری و محصول موجودیت هایی هستند که اطلاعاتی در مورد آنها گردآوری می شود .

ویژگی : هر مطلبی که مستطیل موجودیت نوشته شود بیانگر ویژگی آن موجودیت است .

رابطه : به همان روابطی که بین مشتری و سفارش و محصول و سفارش بر قرار می شود .

نشانگر : هر موجودیت به یک نشانه منحصر به فردی نیاز دارد . مثال : مشتری را با علامت       نشان دهیم و نام مشتری را با علامت

وابستگی : زمانی که دو موجودیت با هم ارتباط داشته باشند . به طوریکه موجودیت یکی در گرو دیگری باشد ، یعنی وابستگی به وجود آمده است . مثال : رابطه ای که بین مشتری با سفارش برقرار می شود .

نقش : به موجودیت های مشابه نقش می گویند . اهمیت آن به این خاطر است که هر موجودیتی نقش خاص خود را دارد . مانند : نقش یک پرستار با نقش افسر پلیس

علائم بدیل با جایگزین :

برای مدل سازی اطلاعات به این صورت است که مثلا برای نشان دادن رابطه به جای خطر از نقطه استفاده می شود و یا به جای خط از لوزی استفاده شود .

تعیین اعتبار مدل های اطلاعاتی :

تعیین اعتبار موجودی ها در مدل مفهومی اطلاعات می توان آنها را با انباره های اطلاعاتی مقایسه کرد و در صورت ضرورت اطلاعات لازم و ضروری را در آن اعمال کرد .

نکته : در یک سفارش باید شماره محصول و شماره مشتری در پرونده ثبت شود ، مشتری همان خریدار است و باید بین مشتری و سفارش ارتباط برقرار شود .

ساختن مدل مفهومی اطلاعات :

روش از بالا به پائین را می توان برای ساختن مدل مفهومی اطلاعات ارائه داد ، یعنی از مشتری شروع می شود تا به گزارشات نهایی حسابدرای ختم می شود .

نوشتن گزارشات با تجزیه و تحلیل و تشریح اطلاعات نیز به روش بالا به پائین شباهت دارد .

مراحلی که برای ساختن مدل مفهومی اطلاعات در یک سیستم طی می شود عبارتند از :

1) ساختن یک مدل مفهومی اطلاعات سطح بالا

2) ساختن یک مدل مفهومی اطلاعات برای هر خرده سیستم

3) تلفیق مدل های مفهومی اطلاعات خرده سیستم ها در مدل مفهومی اطلاعات سیستم

فصل پنجم

 

طراحی پایگاه داده ای ( اطلاعاتی )

مدل مفهومی اطلاعات که در فصل گذشته خواندیم توصیف ناقصی از پایگاه اطلاعاتی است .

برای طراحی پایگاه داده ای یک فراگرد سه مرحله ای را طی می کنیم عبارتند از :

1) مدل سازی مفهومی اطلاعات

2) طراحی منطقی پایگاه اطلاعات

3) طراحی فیزیکی پایگاه اطلاعات

در حین طراحی مدل منطقی و فیزیکی پایگاه اطلاعاتی باید موارد زیر در نظر گرفته شود .

1) انعطاف پایگاه اطلاعاتی

2) تدابیر کنترلی برای حفاظت از داده ها

3) کارایی سیستم بازیابی داده ها

4) کارایی چگونگی استفاده از ظرفیت ها

طراحی سیستم اطلاعات مستلزم شناخت سه مورد است .

1) ساختار منطقی و فیزیکی اطلاعات

2) شاخص هایی که باعث تبدیل مدل به ساختار منطقی فیزیکی می شود .

3) روشی برای طراحی پایگاه اطلاعات

ساخته های طراحی :

ساختار منطقی و فیزیکی اطلاعات یک سیستم اطلاعاتی را تشریح می کند که از چهار ساخته تشکیل شده است .

( - عناصر اطلاعات -  سابقه منطقی – کلیدها – روابط )

برای هر ساخته مدل منطقی ساختار اطلاعات اقدامات زیر باید صورت گیرد .

1) معرفی نشانه ها یا نشانه ای که برای نمایش ساخته ها در انباره ها استفاده می شود .

2) تعریف ساخته ها

3) ترسیم ساختار

4) تشریح تصمیماتی که برای تبدیل اطلاعات به کار می رود .

داده : عناصر اطلاعات ( تعریف داده ) هر عنصر اطلاعاتی نشان دهنده کوچکترین واحد اطلاعاتی برای تعریف داده می باشد . به عناصر اطلاعات ، فضای اختصاص یافته به یک عنصر اطلاعات می گوییم .

سابقه : هر خانه اختصاص یافته به اطلاعات دارای نامی است که سابقه می گویند .

کلید : هر عنصر اطلاعاتی درون سابقه که زیر آن خط کشیده شود ، بیانگر یک کلید است .

رابطه : ارتباط بین سابقه را برقرار می کند .

سیستم های مدیریت پایگاه اطلاعاتی :

هدف نهایی داده ها در طراحی سیستم ایجاد پایگاه اطلاعاتی است که سیستم ها با کاربرهای متعدد بتوانند آن را مورد استفاده قرار دهند .

هر سیستم مدیریت یک سیستم نرم افزاری است که ساختار منطقی فیزیکی داده ها را مستقل از برنامه هایی که آن را استفاه می کند را نگهداری و کنترل می نماید .

سیستم مدیریت پایگاه اطلاعاتی سلسله مراتبی :

این سیستم نیازمند استفاده از روابط سلسله مراتبی میان سابقه ها است که این سابقه ها به دو دسته خرد و کلان ( مادر ) تقسیم می شود .

هر سابقه خرد فقط یک سابقه مادری می تواند داشته باشد . ولی هر سابقه مادر شامل چندین سابقه خرد می شود که در زمان طراحی ساختار داده ها طراحی باید تصمیم بگیر که کدام سابقه کلان و کدام یک خرد است .

شمای سیستم مدیریت پایگاه اطلاعات موارد زیر را تشریح می کند .

1) اجزاری تشکیل دهنده ساختار منطقی داده ها

2) اجزاری تشکیل دهنده ساختار فیزیکی داده ها

3) عناصر انسجام بخش . مانند : اعتبار اطلاعات

انواع سیستم ها :

1) سیستم های اطلاعات سلسله مراتبی

2) سیستم های اطلاعات رابطه ای

3) سیستم های اطلاعات شبکه ای

سیستم اطلاعا رابطه ای : به مفهوم سوابق ، روابط و جداول می گویند . یک مفهوم مهم در طراحی سابقه دو سیستم رابطه ای عادی سازی است که عادی سازی فنی است برای حداقل رساندن تکرار اطلاعات به عناصر درون سابقه هاست .

سیستم اطلاعات شبکه ای : به مفهوم روابط سابقه ها به یک سیستم اطلاعاتی ( انبار ) تشریح می کند .

سیستم اطلاعاتی سلسله مراتبی : از طبقات کوچک شروع می شود و به مراتب سلسله اطلاعات بزرگتر تبدیل می شود .

ادامه دارد .